در نتيجه : شك مىكنيم كه اين گوشت حلال است و يا حرام ؟ يعنى منشأ شبهه در حرمت و حليّت گوشت ، تردّد در غنم بودن يا خوك بودن آن است . * به نظر شيخ در شبهات موضوعيه چه بايد كرد ؟ شيخ مىفرمايد : در اين باب و به حسب ظاهر اصولى و اخبارى اتفاق دارند بر اينكه : الاصل الاباحة و البراءة در نتيجه ارتكاب مشتبهه جايز است . * دليل شيخ بر مدّعاى مذكور چيست ؟ روايات بسيارى است كه يا مخصوص به شبهات موضوعيه‌اند و يا اينكه به دليل عموميتشان شامل شبهات موضوعيه مىشوند ، فى المثل : - در حديث كلّ شىء حلال حتّى تعلم انّه حرام . از آنجا كه لفظ كل شىء عموميت دارد هم موضوعات كلى را در برمىگيرد ( مثل استعمال دخانيات ) كه شبههء حكميّه است هم موضوعات جزئيه را شامل مىشود مثل مسائل مورد بحث ما ، كه در هر دو حكم به حليّت مىكند . و در حديث كلّ شىء فيه حلال و حرام فهو لك حلال ، كه اختصاص به شبهات موضوعيه داشته و حكم به حليّت مىكند . به عبارت ديگر در اين‌گونه احاديث به ما ياد مىدهند كه اگر در حليّت و حرمت چيزى شك كردى تا زمانى كه به حرمت آن يقين حاصل ننمودى حكم به حليّت كن و مشتبه را مرتكب شو . * حاصل مطلب در رواية مسعدة بن صدقه چيست ؟ اين است كه در اين حديث امام عليه السّلام ابتداء فرموده : كلّ شىء لك حلال حتّى تعلم انّه حرام بعينه فتدعه من قبل نفسك سپس در تبيين مطلب مزبور سه مثال فرموده است : 1 - مثل جامه‌اى كه خريدارى كرده و پوشيده‌اى ، لكن در اينكه تصرّف در آن برايت حلال است يا حرام شك مىكنى ، چرا كه شايد دزدى باشد . 2 - يا مثل عبدى كه خريدارى كرده و الآن نمىدانى كه تصرّف در آن و به‌كارگيريش جايز است يا نه ؟ چرا كه شايد حرّ باشد ، لكن به دروغ خود را عبد جا زده تا از مولاى جعلىاش وكالت در بيع خودش بگيرد ، و يا شايد به اجبار او را فروخته باشند و يا شايد فريبش داده باشند ، پس شايد عبد نبوده باشد و تو حق كار كشيدن از او را نداشته باشى . 3 - يا مثل زنى كه او را براى خود عقد نموده‌اى ولى الآن شك دارى كه آيا آميزش با او حلال است يا حرام ؟ چرا كه احتمال مىدهى او خواهر نسبى و يا رضاعى تو باشد و تو حق آميزش با او را نداشته باشى . و لذا در تمام اين موارد بگو : الاصل الاباحه .